Tussen water en wind

Om bepaalde aspecten van de visserij van vroeger helemaal te begrijpen, zijn de verhalen van de oude vissers en vissersvrouwen van onschatbare waarde. Ook de verhalen die touwdansen op de wazige lijn tussen fictie en realiteit hebben hun belang, want die geven een bepaald aspect weer van de denkwereld van de vissers en de kustmensen van toen. Het vertellen van sprookjes, verhalen, mythen en legenden was bovendien meestal niet gratuit. Het was een manier om een moraliteit of waarschuwend lesje mee te geven. Zo werd aan kinderen verteld dat ‘roesschaard’ en ‘nekkerman’ kinderen in beken en waterputten durfden te trekken en wanneer een kruier was verdronken, werd verteld dat ‘de eeuwige kruier’ of ‘babbe roere’ de man te diep in zee had gelokt. Ook werd zo’n verhaal wel eens opgedist om rampen en ander onheil te verklaren. Zo was een zeemeermin de voorspelster van zware overstromingen waarbij stukken land of dorpen verdwenen. Deze verhalen werden verteld om het onbegrijpelijke te verklaren ofwel om het angstaanjagende te bezweren.
Het was niet de bedoeling om álle verhalen te verzamelen, want de varianten op het basisverhaal zijn soms bijna niet te tellen. Zo heb je de meermin van Damme, van Mardycke, van Namen, van Westenschouwen… min of meer dezelfde verhalen, maar wel op een andere locatie. En zo doken ook waterduivels op in zowat alle kust- en polderdorpen. Per regio hadden ze een andere naam en ander voorkomen. In plaats van al deze verhalen te vertellen, was het boeiender om één verhaal te vertellen en linken te leggen naar verschillende varianten.Bovenop de verhalen die het ruimere gedachtengoed haalden en al eeuwenlang werden doorverteld, is ook ruimte gemaakt voor de meer persoonlijke verhalen, want deze geven nog beter weer hoe de fantasie een rol speelde in het gedachtengoed van de visserij van lang geleden. Ook werden linken gelegd naar de nu nog levende folklore en volkscultuur. Zeewijdingen, processies, reuzen en visserskapellen komen aan bod.  Een boek mag dan wel aangenaam in de hand liggen, een website is in die zin interessanter dat ze door iedereen kan worden geraadpleegd en bovendien kan ze voortdurend worden aangevuld en aangepast. 
De verhalen werden gesprokkeld en herverteld door Katrien Vervaele en zijn te vinden op www.noordzeeverhalen.be